توسط : یکی از لذتبخشترین کارهای دستهجمعی با دوستان یا خانواده، دلسپردن به دل طبیعت بکر است. خیلیها عاشق جنگلگردی و لمس بیواسطه طبیعتاند. واقعاً هیچچیز جای تماشای درختان سربهفلککشیده، رودهای خروشان و دریاچههای بیانتها را نمیگیرد. اما متأسفانه، گشتوگذار در مناطق جنگلی برای افراد بیتجربه میتواند به قیمت گمشدنشان تمام شود. گاهی نبود آنتن موبایل، دستگاههای جیپیاس را هم کاملاً بیمصرف میکند. در صورت گم شدن در طبیعت، با انجام مواردی که در ادامه به آنها اشاره میکنیم، میتوانید سلامت و ایمن به خانه برگردید.
خود را گرم نگه دارید
اولین نکتهای مهم آن است که شاید مجبور شوید تمام شب را در دل طبیعت سپری کنید. اگر وسایل لازم برای کمپینگ و ماندن در شب را به همراه ندارید، باید سریعاً برای گرمکردن خود فکری کنید. افت ناگهانی دمای بدن (هیپوترمی) خطر بسیار بزرگی است، بهویژه اگر تنها باشید.
اگر همسفر یا اعضای خانواده همراهتان هستند، میتوانند در جمعآوری هیزم کمک کنند. با روی هم پوشیدن لباسها، خود را برای گذراندن شبی طولانی و احتمالاً سرد آماده سازید. این وضعیت در فصل پاییز و زمستان بهمراتب خطرناکتر میشود. هدف اصلی شما این است که شب را به سلامت سر کنید تا بتوانید صبح روز بعد راهی برای بازگشت به سمت خانه بیابید.
سرپناه بسازید
دومین قدم برای گرمماندن، ساختن یک سرپناه است. اگر چوب و برگ کافی برای ساختن سرپناه پیدا نکردید، یافتن یک پناهگاه طبیعی زیر تختهسنگها، درختان بزرگ یا شکاف تپهها بهترین گزینه است. در اصل نباید در فضای طبیعت بیدفاع بمانید.
احتمال پرسه زدن حیوانات وحشی در شب (بسته به منطقهای که در آن هستید) وجود دارد. در چنین شرایطی، رفتن بالای درخت و نشستن روی یک شاخه محکم برای گذراندن شب، ایدهی خوبی است تا از گزند احتمالی حیوانات در امان بمانید. حفاظت از خود در برابر عوامل طبیعی، شانس بقایتان پس از گم شدن در طبیعت را بهشدت بالا میبرد.
بعد از گم شدن در طبیعت، آتش روشن کنید
پناهگرفتن روی درخت فکر خوبی به نظر میرسد، اما روشنکردن آتش از آن هم بهتر است. آتش از چند جهت به شما کمک خواهد کرد:
- حرارت آن گرمتان میکند.
- حیوانات وحشی از آتش میترسند.
- آتش یک نشانه عالی برای راهنمایی امدادگران به سمت شماست.
اگر در طول روز آتش روشن کنید، دود آن مکان شما را لو میدهد و در طول شب نیز تا رسیدن به امنیت در روز بعد، شما را گرم نگه میدارد. قطعاً همراهداشتن کبریت و مواد آتشزنه کار را بسیار راحتتر میکند. در مناطق سردسیر و دورافتاده، روشنکردن آتش بزرگترین برگ برنده شما برای زنده ماندن است.
از روی تنه درختان عبور نکنید
بالارفتن و ردشدن از روی تنه درختان، بدون اینکه بدانید آن طرفش چه خبر است، اصلاً ایده خوبی نیست. شاید در نگاه اول عجیب به نظر برسد اما تنه درختان افتاده بر زمین میتوانند پناهگاه حیوانات پنهانشده (مثل مارها) باشند یا گودالهایی را در بر بگیرند که به مچ پا آسیب میزنند. بنابراین، هنگام مواجهه با تنه درخت افتاده (یا هر مانع دیگری)، عاقلانهترین کار این است که قبل از برداشتن قدم بعدی، یک لحظه توقف کنید و مسیرتان را دوباره بسنجید.
در یک نقطه بمانید تا پیدایتان کنند
اگر پیش از حرکت به کسی گفتهاید که به کدام منطقه میروید، بهتر است در یک جا ثابت بمانید تا پیدایتان کنند. وقتی تمام لباسهایتان را پوشیدید، آتش را روشن کردید و سرپناهی راه انداختید، جهت دوامآوردن در شب و انتظار برای نجات آمادهاید. تا زمانی که دیگران موقعیت تقریبی شما را در طبیعت بدانند، گروههای امداد و نجات به احتمال زیاد پیدایتان میکنند؛ مخصوصاً اگر آتشی افروخته باشید که موقعیت شما را به آنها نشان دهد و راهی برای نجات پس از گم شدن در طبیعت باشد.
راهبرد S.T.O.P حین گم شدن در طبیعت
اگر روزی در طبیعت گم شدید، از راهبرد S.T.O.P که سازمان جنگلداری ایالات متحده آن را توصیه میکند پیروی کنید.
حرف S مخفف Stop (توقف کنید)
وقتی متوجه میشوید از مسیر اصلی منحرف شدهاید، معمولاً وحشتزده خواهید شد و این بزرگترین دشمن شماست. ترس مفرط میتواند افراد را مجبور کند که سراسیمه به هر طرف بدوند تا راه یا جادهای پیدا کنند؛ نیازی به گفتن نیست که این کار فقط باعث خواهد شد تا مسیرتان را بیشتر گم کنید. کارشناسان توصیه میکنند بهمحض اینکه متوجه وضعیت بغرنج خود شدید، دست از حرکت بکشید. کمی استراحت کنید، یکی دو تکه خوراکی بخورید و نفس عمیق بکشید.
احتمال اینکه بتوانید دوباره مسیرتان را پیدا کنید بسیار زیاد است؛ حتی اگر موفق نشوید (در صورتی که قبلاً مشخصات مسیر خود را با دیگران در میان گذاشته باشید) احتمالاً خیلی زود پیدایتان میکنند. بعید است آنقدرها از مناطق شناختهشده دور شده باشید. پس تا جایی که میتوانید، خونسردی خود را حفظ کنید.
حرف T مخفف Think (فکر کنید)
تمام تلاش خود را به کار بگیرید تا به یاد بیاورید که آخرین بار کی میدانستید کجای نقشه هستید و اخیراً کدام نشانههای طبیعی (گذرگاههای رودخانه، تقاطعهای پاکوب، قلههای کوه و غیره) را مشاهده کردهاید.
حرف O مخفف Observe (مشاهده کنید)
اوضاع اطرافتان را بسنجید. بررسی کنید که آیا با ارزیابی آرام چشمانداز پیشرو و نقشه توپوگرافی، موقعیتتان روشنتر میشود یا خیر. در صورت گم شدن در طبیعت، به دنبال نقاط مرتفعی بگردید که بتوانید از آنجا اطراف را دید بزنید (یا شانس خود را برای گرفتن آنتن موبایل امتحان کنید)، وضعیت آبوهوا را بررسی کنید و ببینید چقدر تا تاریکی هوا وقت دارید.
حرف P مخفف Plan (برنامهریزی کنید)
بر اساس مشاهدات خود و آنچه به یاد آوردهاید، برای قدم بعدی تصمیم بگیرید. اگر فکر میکنید میتوانید از همان راهی که آمدهاید برگردید، این کار را امتحان کنید. اما اگر هنوز کاملاً سردرگم هستید، معمولاً بهتر است در جای خود بمانید. میتوانید به جمعآوری اطلاعات مفید و تلاش برای علامتدادن به امدادگران ادامه دهید؛ همانطور که گفته شد، ثابتماندن شانس موفقیت کسانی که بر اساس اطلاعات مسیر به دنبال شما میگردند را بیشتر میکند.
اما اگر آبوهوا رو به وخامت است یا موقعیت فعلیتان به هر دلیلی خطرناک به نظر میرسد (مثلاً در یک دامنهی کوهستانی ریزشی و تند قرار دارید)، خود را به مکانی امنتر برسانید. حتی اگر غذای اضافی همراه ندارید، نگران نشوید چون غذا اولویت اول شما نیست؛ آب مسئلهای بهمراتب حیاتیتر و فوریتر است. اگر قرار است مدتی در یک جا ماندگار شوید، نزدیکترین منبع آب را شناسایی کنید.
حرکت برای بازگشت به مسیر اصلی
بسته به ارزیابی نقشه، بررسی چشمانداز اطراف و آنچه از مراحل گمشدنتان به یاد میآورید، شاید تصمیم بگیرید دوباره وارد مسیر شوید. اما باید این کار را با احتیاط کامل انجام دهید تا وضعیت پیچیدهتر نشود و احتمال مصدومیت که شرایط را بهمراتب وخیمتر میکند به حداقل برسد. همچنین به یاد داشته باشید که این دست اقدامات حیاتی پس از گم شدن در طبیعت را باید زمانی انجام دهید که فرصت کافی تا تاریک شدن هوا وجود دارد؛ اگر اواخر عصر است، باید در همانجای قبلی پناه بگیرید و تا صبح روز بعد برای حرکت دست نگه دارید.
اینجاست که قطبنما یکبار دیگر ارزش واقعی خود را به رخ میکشد. میتوانید از آن برای ثبت دقیق مسیر جستوجو استفاده کنید تا اگر موفق به جهتیابی نشدید، بتوانید از همان راه به نقطه اولیه (یعنی جایی که برای نخستین بار متوجه گمشدن خود شدید) برگردید. این مکان به یک نقطه مبدأ حیاتی تبدیل میشود. نشانهگذاری یک عارضه طبیعی مشخص در این نقطه مبدأ یا علامتگذاری آن به شکلی دیگر، در کنار استفاده از قطبنما، به شما در پیداکردن دوباره آن کمک میکند.
یکی از روشهای عالی برای جستوجو در زمان گمشدن، روشی است که دیوید سیدمن در کتاب «مسیریاب ضروری طبیعت» توصیه میکند: ابتدا پیادهروی در خط مستقیم بهصورت رفتوبرگشت را امتحان کرده و سپس (در صورت نیاز) یک مسیر روبهگسترش به شکل «مارپیچ مربعی» را اجرا کنید. در مرحله اول، از نقطه مبدأ خود مسافتی را در یک خط مستقیم جلو بروید و از قطبنما برای حفظ این مسیر کمک بگیرید؛ اگر به نشانه قابلشناسایی برنخوردید، با استفاده از گرای معکوس به نقطهی شروع خود برگردید. این کار را در هر چهار جهت انجام دهید.
علامتدادن به نیروهای امدادی پس از گم شدن در طبیعت
اگر روش قبلی نتیجهای به دنبال نداشت، میتوانید با حرکت در یک مسیر مستقیم، دایره جستوجو را بزرگتر و گستردهتر کنید؛ به این صورت که زاویه حرکت و مسافت طیشده را (مثلاً با شمردن قدمها یا محاسبه زمان حرکت) یادداشت کنید، سپس با استفاده از قطبنما یک چرخش ۹۰ درجه (قائمه) انجام دهید و ضلع بعدی را برای یافتن راه نجات پس از گم شدن در طبیعت، پیاده طی کنید.
دوباره یک چرخش ۹۰ درجه دیگر بزنید و همینطور ادامه دهید. با این روش میتوانید تمام محیط اطراف نقطه مبدأ خود را از طریق همان راهکاری که سیدمن به آن «مارپیچ مربعی» میگوید، وجببهوجب بررسی کنید.
با پایبندی به مسیرهای مشخصشده روی قطبنما و ثبت مسافت یا زمان پیادهروی خود، هر زمان که نیاز شد میتوانید بهراحتی و در سلامت کامل، به سمت نقطه مبدأ حرکت کنید. این نوع جستوجوی دقیق و حسابشده یک حاشیه امنیت برایتان ایجاد میکند؛ بهخصوص اگر بلافاصله بعد از گمشدن راهبرد S.T.O.P (توقف، فکر، مشاهده، برنامهریزی) را پیاده کرده باشید.
برای علامتدادن به نیروهای امدادی احتمالی میتوانید روشهای مختلفی را امتحان کنید؛ از جمله: روشنکردن آتش پر از دود، چیدن سنگ و شاخه درختان یا پهنکردن لباسها و تجهیزات رنگی روی زمین به شکل علامت مورس مخصوص کمک (SOS) تا از هوا قابل دیدن باشد. استفاده از آینه به عنوان سیگنال یا هر وسیله براق و بازتابدهنده نور (مثل هدلایت) و دمیدن در سوت امداد به صورت ممتد نیز جزو مواردی هستند که میتوانید روی آنها حساب باز کنید.
