برخورد بقایای موشک اسپیس ایکس با ماه، خطری جدی محسوب نمیشود اما نشاندهنده بیدقتی در دفع تجهیزات باقیمانده فضایی است.
احتمال برخورد بقایای موشک اسپیس ایکس به گفته متخصصان
ماه، قمر زمین، احتمالا در اوایل ماه اوت، هدف برخورد بقایای یک موشک قرار بگیرد: بقایای بهجامانده از موشک فالکون 9 اسپیسایکس که در سال گذشته پرتاب شده است. این موشک طی ماموریت Blue Ghost Mission 1 شرکت Firefly که Ghost Riders in the Sky نام داشت، در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۵ پرتاب شد و در ۲ مارس نخستین فرود کاملا موفقیتآمیز تجاری روی ماه را در Mare Crisium انجام داد. این فرودگر توانسته طولانیترین عملیات تجاری روی ماه تا به امروز را ثبت کند.
اکنون اما بخش بالایی موشک با شناسه 2025-D010 که این فضاپیمای خصوصی را به فضا فرستاد، در مسیر برخورد با ماه قرار دارد. بیل گری از Project Pluto درباره احتمال پرتاب این موضوع را بیان کرده که: «از زمان پرتاب، وضعیت بخش بالایی موشک را ردیابی کردهایم. مدار آن طی یک سال گذشته کمی تغییر کرده و حالا به سمت برخورد با ماه میرود.» گری سازنده Guide است؛ یک نرمافزار نجومی و ردیابی تلسکوپی که توسط اخترشناسان حرفهای و آماتور در سراسر جهان برای پیگیری سیارکها، دنبالهدارها و دیگر اجرام نزدیک به زمین استفاده میشود.
Project Pluto ابزارهای نرمافزاری مفیدی برای اخترشناسان فراهم میکند تا ماهوارهها را در دادههای خود شناسایی کنند. صفحهای از این دادهها درباره بخش بالایی فالکون ۹، اطلاعاتی در مورد احتمال برخورد موشک اسپیس ایکس با ماه را منتشر کرده است. به گفته گری، این بخش از موشک احتمالا در 5 اوت به سختی با ماه برخورد خواهد کرد.
روی این موشک، فرودگر ماهنشین HAKUTO-R M2 ژاپن با نام Resilience نیز قرار داشته است. البته این کاوشگر حدود ۹۰ ثانیه پیش از فرود از دست رفته و به دلیل نقص در فاصلهیاب لیزری، با سطح خشن ماه برخورد کرده است.
برخورد یا ناکامی؟
گری در ادامه به این نکته اشاره کرده که احتمال دیدهشدن این برخورد نسبتا زیاد است. به گفته او، این برخورد نزدیک به لبه ماه، از دید زمین و در بخش روشن آن رخ خواهد داد؛ در آن زمان احتمالا نیمی از ماه روشن خواهد بود. او در ادامه ماموریت Lunar Crater Observation and Sensing Satellite (LCROSS) ناسا را یادآور شد که سالها پیش، اتفاقی مشابه در آن رخ داده بود. طبق برنامه، LCROSS و بخش Centaur آن در ۹ اکتبر ۲۰۰۹ با ماه برخورد کردند. البته این برخورد در سمت تاریک ماه رخ داد و قابل مشاهده نبود.
گری افزود که در زمان برخورد، ماه در بالای افق ایالت مین قرار دارد و احتمالا بررسی آن با تلسکوپی کوچک امکانپذیر باشد. بااینحال او معتقدست که این برخورد از ماموریت LCROSS چندان روشنتر نخواهد بود. ضمن اینکه به احتمال بسیار زیاد زمان برخورد بقایای جامانده از موشک اسپیس ایکس، در روشنایی کامل خورشید روی ماه، یعنی زمانیکه بازتاب خورشید کاملا روی ماه است، با آن برخورد خواهد کرد.
یک بیدقتی خاص؛ عامل بروز مشکل
گری در ادامه صحبتها به این نکته اشاره کرد که این برخورد ناشی از اقدامات بشر، از نظر علمی جالب بوده و موارد زیادی را برای دانشمندان مشخص میکند. او افزود که این برخورد هیچ خطری برای کسی ایجاد نخواهد کرد و تنها نشاندهنده بیدقتی در نحوه دفع تجهیزات باقیمانده در فضاست.
گری گفت: «بین بخش بالایی موشک اسپیسایکس و نزدیکترین ماهنوردهای چینی فاصله زیادی وجود دارد. اما اگر من مسئول هدایت یک فضاپیمای در حال گردش به دور ماه بودم، بررسی میکردم که هنگام این برخورد در نزدیکی آن منطقه قرار نباشم. در واقع اگر چنین احتمالی وجود داشت، مسیر فضاپیما را کمی تغییر میدادم تا از آن محدوده دور شود.»
گری همچنین به این نکته اشاره کرد که احتمال اینکه قطعات پرتابشده بر اثر برخورد، به یک فضاپیمای در حال گردش به دور ماه اصابت کنند بسیار کم است، اما این احتمال باید در هر مانور برنامهریزیشده لحاظ شود. گری گفت: «ممکن است در چند سال آینده، با افزایش حضور انسانها و ماموریتهای بیشتر روی ماه، شرایط کاملا متفاوت شود.»
او اضافه کرد: «احتمال برخورد بقایای موشک اسپیس ایکس با ماه، اهمیت برنامهریزی دقیق برای مسیر قطعات بهجامانده فضاپیماها را بیشتر میکند.» به علاوه، او گفت: «اگر قرار بود من بخش بالایی یک موشک را به مدار بفرستم، حتما از قبل مشخص میکردم در آینده به کجا خواهد رفت. ممکن است امروز چنین قطعهای را پرتاب کنید، اما چند سال بعد همین قطعه به یک مشکل جدی تبدیل شود.»
کنترل اقدامات انجامشده در فضا، نیازمند شناخت منظومه شمسی است. این کار را میتوانید با مطالعه مطالبی در مورد سیارات، مانند مریخ | از تکامل سیاره سرخ تا رازهای حیات و تاریخ کاوشها آغاز کنید.
