بهترین مکانها برای تماشای شفق قطبی شمالی، مناطق مرتفع و نزدیک به قطب هستند که در محدوده بیضی شفق، در حوالی دایره قطب شمال قرار دارند. ایسلند، نروژ، سوئد، فنلاند، گرینلند، کانادا و آلاسکا چند مکان با این ویژگی هستند که بهعنوان برترین مقاصد برای تماشای این نمایش رنگارنگ آسمانی شناخته میشوند. این مناطق آسمانی تاریک و صاف دارند که برای مشاهده واکنشهای جوی ناشی از ذرات خورشیدی ضروری است.
البته این نکته را به خاطر داشته باشید که صرفا رزرو بلیط و سفر به یکی از این مقاصد، تضمینکننده تماشای این پدیده شگفتانگیز نیست. شفق، پدیدهای طبیعی، گریزپا و غیرقابل پیشبینی است و تجربه رویایی تماشای آن، همان اندازه که به موقعیت جغرافیایی وابسته است، به زمانبندی و شرایط مطلوب علمی هم بستگی دارد. در این راهنما بررسی میکنیم دقیقا چه زمانی باید به این سرزمینهای یخزده سفر کنید و چه چیزی هرکدام از آنها را منحصربهفرد میکند.
شفق قطبی شمالی چیست؟
براساس توضیحات ناسا، شفق، نور قطبی یا Aurora Borealis، یک جلوه بصری خیرهکننده ناشی از پیوند میان خورشید و زمین است. این نمایش زمانی آغاز میشود که خورشید جریانی از ذرات باردار را که به بادهای خورشیدی معروف هستند، آزاد میکند؛ این ذرات در فضا سفر کرده و با مگنتوسفر یا میدان مغناطیسی زمین برخورد میکنند.
میدان مغناطیسی زمین بیشتر این انرژی را دفع میکند اما بخشی از این ذرات از طریق خطوط میدان مغناطیسی در قطبها به سمت پایین حرکت کرده و با گازهای موجود در جو ما برخورد میکنند. این برخوردها باعث درخشش اتمهای اکسیژن و نیتروژن شده و آسمان شب را با نوارهای مسحورکنندهای از نور سبز، صورتی و قرمز که همان شفق قطبی شمالی است، رنگآمیزی میکند.
چه زمانی برای تماشای شفقهای قطبی بهتر است؟
تعیین بهترین زمان برای تماشای شفقهای قطبی تا حد زیادی به موقعیت مکانی شما بستگی دارد. بااینحال، طبق یک قاعده کلی، در ماههای زمستان یعنی از سپتامبر تا مارس به دلیل شبهای طولانیتر و تاریکتر، بهترین شرایط برای تماشا فراهم است. یک طوفان ژئومغناطیسی در این ماهها، میتواند محدوده شفقهای قطبی شمالی و جنوبی را گسترش داده و باعث دیده شدن آنها در عرضهای جغرافیایی پایینتر نیز گردد.
اطلاع از وضعیت و پیشبینیهایی که در مورد شفقهای قطبی انجام میشود، یکی از ابزارهای کلیدی جهت برنامهریزی برای سفر و تماشای شفقهاست. وبسایتها و اپلیکیشنهایی مثل Aurora Reach که ارائهدهنده دادههای لحظهای فعالیت خورشیدی هستند، به شما کمک میکنند مناسبترین شب را برای این تجربه انتخاب کنید.
بهترین مکان برای دیدن شفق قطبی شمالی کجاست؟
همانطور که پیشتر اشاره شد، شفقهای قطبی در مناطقی با عرض جغرافیایی بالا بهتر دیده میشوند؛ از جمله این مناطق میتوان به نواحی نزدیک به قطبهای زمین اشاره کرد. بهعبارت دیگر عرضهای جغرافیایی بالا مناطقی هستند که بین ۶۰ تا ۹۰ درجه شمالی یا جنوبی خط استوا قرار دارند. براین اساس، برای دیدن شفقهای قطبی باید به کشورهایی در نیمکره شمالی مانند نروژ، سوئد، فنلاند، ایسلند، کانادا، آلاسکا و گرینلند سفر کرد. در ادامه نگاهی دقیقتر به هر یک از این مقاصد خواهیم داشت.
شفقهای قطبی در نروژ
یکی از ایدهآلترین مناطق برای تماشای شفق قطبی شمالی، نروژ، بهویژه شهر ترومسو است که بسیاری از افراد آن را پایتخت شفقهای قطبی جهان مینامند. موقعیت این شهر در بالای دایره قطب شمال، دسترسی مناسبی برای تماشای این پدیده شگفتانگیز فراهم میکند.
در این منطقه بهویژه در شبهای قطبی، زمانی که خورشید اصلا طلوع نمیکند، فرصت فوقالعادهای برای دیدن شفق ایجاد میشود. همچنین سفرهای دریایی در امتداد سواحل این کشور، امکان شکار شفق دور از آلودگی نوری شهرها را فراهم میکنند. این نکته را بهخاطر داشته باشید که بهترین زمان برای دیدن شفقها در نروژ، اواخر سپتامبر تا اواخر مارس است.
شفقهای قطبی در کانادا
از دیگر مکانهای خوب برای تماشای شفقهای قطبی میتوان به کانادا، بهخصوص منطقه یوکان اشاره کرد. شهر وایتهورس و طبیعت بکر اطراف آن، آسمانی وسیع و تاریک را بدون ازدحام گردشگران در اختیار شما میگذارند تا از تماشای این پدیده لذت ببرید. بهعلاوه بسیاری از تورهای محلی در این منطقه، کلبههای گرم و جلسات عکاسی هدایتشده برای علاقهمندان ارائه میکنند. بهترین زمان تماشای شفق در کانادا، اواسط آگوست تا اواسط آوریل است.
شفقهای قطبی در ایسلند
ایسلند با چشماندازهای آتشفشانی و یخچالهای طبیعی، در زیر آسمان رنگارنگ شفق منظرهای شگفتانگیز خلق میکند و از بهترین مکانها برای تماشای این پدیده محسوب میشود. از محبوبترین نقاط تماشای شفق در ایسلند میتوان به پارک ملی تینگولیر و تالاب یخچالی دورافتاده یوکولسارلون اشاره کرد. موقعیت جغرافیایی و مناطق تاریک این کشور، شرایطی ایدهآل برای تماشا در شبهای طولانی زمستان فراهم میکنند. ضمنا برای تماشای شفق قطبی شمالی در ایسلند بهتر است اواخر آگوست تا اواسط آوریل به این منطقه سفر کنید.
شفقهای قطبی در فنلاند
برای تماشای شفقهای قطبی در فنلاند بهتر است به لاپلند و شهر رووانیمی سفر کنید. این منطقه که دروازهای به منطقه قطبی محسوب میشود، به ایگلوهای شیشهای منحصربهفردش مشهور است؛ اقامتگاههایی که به شما اجازه میدهند از گرمای تخت خود آسمان را تماشا کنید. بهعلاوه جنگلهای برفی و آرام این ناحیه، پسزمینهای جادویی برای تماشای رقص نورها در آسمان ایجاد میکنند. اگر فنلاند را برای تماشای شفقها انتخاب کردهاید، اواخر آگوست تا آوریل در این منطقه باشید.
شفقهای قطبی در سوئد
در سوئد نیز هتل یخی یوکاسیاروی تجربهای خاص از تماشای شفقهای قطبی را در کنار معماری هنری یخی ارائه میدهد. پارک ملی آبیسکو نیز بهدلیل آسمان صاف و بارش کم، به حفرهی آبی مشهور بوده و مکان مناسبی برای تماشای شفق است. با سوار شدن بر تلهکابین تا ایستگاه Aurora Sky میتوانید تماشای شفق را در یکی از بهترین سکویهای مشاهده این پدیده در جهان تجربه کنید. بهترین زمان دیدن شفق در سوئد، ماه سپتامبر تا مارس است.
شفقهای قطبی در آلاسکا
فیربنکس در آلاسکا هم به دلیل قرار گرفتن مستقیم زیر بیضی شفق با فعالیت بالا، مکانی عالی برای تماشای این پدیده است. آبوهوای داخلی این منطقه آسمانی صافتر از مناطق ساحلی ایجاد میکند و شانس شما را برای دیدن شفق افزایش میدهد. همچنین بسیاری از اقامتگاههای محلی خدمات بیدارباش ارائه میکنند تا در صورت ظاهر شدن شفق قطبی شمالی، آن را از دست ندهید. بهترین زمان برای دیدن شفق در آلاسکا، اواخر آگوست تا اواخر آوریل است.
شفقهای قطبی در گرینلند
برای مسافران علاقهمند به ماجراجویی، گرینلند هم مکان مناسبی برای تماشای شفق محسوب میشود. این منطقه، آسمانی تاریک و عاری از آلودگیهای نوری دارد و دور از تمدنهای بزرگ، بستری عالی برای تماشای این پدیده فراهم میکند. کانگرلوسواک یکی از بهترین نقاط جهت تماشای شفق است و اقلیم پایدار آن در زمستان، شبهایی صاف برای تماشای این پدیده فراهم میکند. با سفر به این منطقه، بهویژه در ماههای سپتامبر تا اوایل آوریل میتوانید شفقها را در سکوتی کامل و میان پهنههای عظیم یخی تماشا کنید.
چگونه از شفق قطبی شمالی عکس بگیریم؟
ثبت تصاویری از شفقهای قطبی با دوربین، رویای بسیاری از عکاسان است. اگر شما هم قصد این کار را دارید و بهدنبال ثبت بهترین عکسها هستید، کافیست نکات زیر را رعایت کنید:
- از یک گوشی با تنظیمات دستی یا حالت اختصاصی عکاسی شب استفاده کنید.
- گوشی را با کمک سهپایه یا قرار دادن روی سطحی ثابت، کاملا بیحرکت نگه دارید.
- از لنز واید استفاده کنید تا امکان عکاسی بخش بیشتری از آسمان را داشته باشید.
- زمان نوردهی را افزایش دهید یا از اپلیکیشنهای عکاسی شب استفاده کنید تا نور بیشتری جذب شود.
همچنین به یاد داشته باشید که مهارت در ثبت تصاویر جذاب و زیبا از پدیده شفق قطبی شمالی با تمرین به دست میآید؛ پس اگر تصاویر اولیه دور از انتظار بود، ناامید نشوید. حتی اگر شفق کمنور باشد، با نوردهی طولانی میتوانید درخشانترین ستارههای آسمان را ثبت کنید و جلوهای جادوییتر به عکسهای شما بدهید.
نتیجهگیری؛ بهترین مکان برای دیدن شفق قطبی شمالی کجاست؟
انتخاب مقصد مناسب برای ماجراجویی و تماشای شفقهای قطبی، به سبک سفر، بودجه و میزان تحمل شما در برابر سرما بستگی دارد. بااینحال میتوان گفت که:
- برای دسترسی آسان و راحتی بیشتر: کشورهای شمال اروپا مانند نروژ، فنلاند و ایسلند زیرساختهای عالی و اقامتگاههای خاصی مانند ایگلوهای شیشهای دارند.
- برای تجربهای ماجراجویانه و آسمانی تاریک: آلاسکا، یوکان کانادا و گرینلند با طبیعت بکر و آلودگی نوری بسیار کم، انتخابی عالی هستند.
- برای بهترین زمانبندی: برنامهریزی سفر در ماههای زمستان یعنی سپتامبر مناسبتر است تا از شبهای طولانی و تاریک بهرهمند شوید.
- برای عکاسان: سهپایه و تنظیمات نوردهی طولانی برای ثبت رنگهای سبز و صورتی زنده که گاهی با چشم غیرمسلح کمرنگ دیده میشوند، ضروری است.
در نهایت باید گفت که چه یک فیورد (آبدره) یخزده را انتخاب کنید و چه کلبهای در دل جنگل، تماشای شفقهای قطبی تجربهای است که شما را به کیهان پیوند میدهد. اگر علاقهمندید درباره دیگر شگفتیهای آسمان شب بیشتر بدانید، مطالعه مقاله «سفر به دل کهکشان ها | دنیایی فراتر از تصور» را به شما توصیه میکنیم.
