اگر کمی وقت صرف کرده و از قبل آماده باشید، مهمانی ستاره ای بعدی، تجربهای فوقالعاده برای شما خواهد بود.
برخی افراد تصور میکنند که کلمات ستارهشناس و اهل مهمانی، ارتباط چندانی ندارند؛ اما بد نیست بدانید که برای بسیاری از علاقهمندان به نجوم و اخترشناسی، مهمانیهای ستارهای مهمترین رویدادهای اجتماعی فصل رصد محسوب میشوند. استار پارتیها گردهمایی غیررسمی منجمان آماتور هستند که شرکتکنندگان در آن، آسمان شب و تلسکوپهای خود را با عموم مردم و دیگر رصدگران به اشتراک میگذارند.
این رویدادها از چند ساعت در یک پارک محلی تا برنامههای یکهفتهای در مناطق دورافتاده با آسمان تاریک متغیر هستند و معمولا توسط باشگاههای نجوم محلی، موزهها یا پارکها برگزار میشوند. در این رویداد میتوانید تلسکوپ خود را همراه برده یا از تلسکوپ دیگران استفاده کنید.
البته پیش از راهی شدن برای تماشای آسمان پرستاره و پیوستن به جمع علاقهمندان این رویداد، باید آمادگیهایی کسب کنید؛ بهخصوص اگر برای اولین بار قصد شرکت در مهمانی ستارهای را دارید. مطالعه این مطلب جهت کسب بیشترین بهره از اولین تجربه، به شما کمک میکند. پیش از شروع، این نکته را بهخاطر داشته باشید که شعار آماده باش، تنها مخصوص گروه پیشاهنگها نیست و برای منجمان آماتور هم صدق میکند.
آمادگیهای اولیه برای شرکت در مهمانی ستاره ای
اولین قدم برای شرکت در مهمانی و کسب تجربهای متفاوت، جمعآوری اطلاعات در مورد آن است. گردهماییهای ستارهای بزرگ معمولا یک سایت اختصاصی یا صفحه فیسبوک دارند اما مهمانی ستاره ای کوچک توسط باشگاههای محلی یا موزهها برگزار شده و جزئیات آن در سایت برگزارکننده مشخص میشود.
اطلاعات مهمی که باید بهدنبال آنها باشید مواردی مانند محل برگزاری، تاریخ، زمان، هزینهها، شرایط ثبتنام، امکانات کمپینگ، خدمات غذایی، جزئیات برنامه، شرایط آبوهوایی احتمالی و قوانین استار پارتی هستند. این نکته را بهخاطر داشته باشید که دقت به قوانین و مهلتهای ثبتنام از اهمیت ویژهای برخوردار است. اگر کسی را میشناسید که قبلا در آن استار پارتی شرکت کرده، از او بخواهید تجربیات خود را با شما در میان بگذارد.
همچنین اگر محل برگزاری مهمانی به محل اقامت شما نزدیک است، حداقل یکبار در روشنایی روز از آن دیدن کنید. این کار کمک میکند که محل رصد، پارکینگ و امکانات ضروری آن مانند سرویس بهداشتی را از قبل پیدا کنید. همچنین در صورتیکه قصد همراه بردن تلسکوپ یا تجهیزات عکاسی را دارید، حتما لیستی دقیق از وسایل تهیه کنید؛ چراکه این امکان وجود دارد، تلسکوپ را کیلومترها جابهجا کنید اما چشمیها را جا بگذارید!
تهیه فهرست تجهیزات
بهترین روش برای اطمینان از کامل بودن تجهیزات، نصب و بررسی آنها در خانه چند روز پیش از برگزاری مهمانی است. پس از آن میتوانید برای تکمیل وسایل مورد نیاز جهت شرکت در گردهمایی اقدام کنید. از جمله وسایل ضروری برای چنین رویدادی میتوان به لوله تلسکوپ، سهپایه، مقر، چشمیها، وزنههای تعادل، کابلهای حرکت آهسته، جوینده، باتریها، تجهیزات الکترونیکی و دفترچه راهنما اشاره کرد.
ابزارهای لازم برای مونتاژ یا تنظیم تجهیزات را فراموش نکنید و اگر از اطلس ستارهای یا کتاب راهنما استفاده میکنید، آن را نیز در فهرست قرار دهید. این فهرست را هنگام جمع کردن وسایل برای بازگشت هم استفاده کنید تا چیزی جا نماند. البته اگر این اولین مهمانی ستاره ای شماست، توصیه میکنیم تلسکوپ خود را در خانه گذاشته و فقط از فضا و رصد با تلسکوپهای دیگران لذت ببرید.
توصیههایی درباره نور
از دیگر وسایل مهمی که برای شرکت در یک استار پارتی به آن نیاز است، میتوان به چراغقوه قرمز، همراه با باتری یدکی اشاره کرد؛ در واقع چراغی که نور آن کاملا قرمز رنگ باشد. برای بهتر دیدن ستارههای کمنور، خوشههای ستارهای، کهکشانها و سحابیها، ضروری است که چشمهای شما به تاریکی عادت کرده باشند.
برای این کار باید حداقل ۲۰ دقیقه یا بیشتر از نگاه کردن به هر نور شدیدی، بهخصوص نور سفید، خودداری کنید. این کار به باز شدن کامل مردمک چشمها و افزایش مواد حساس به نور در شبکیه کمک میکند. به یاد داشته باشید که قرار گرفتن در معرض نور شدید، سازگاری چشم با تاریکی را از بین میبرد و باید دوباره از اول شروع کنید.
البته برای ایمنی رصد در شب و دیدن نقشههای آسمان و تجهیزات مقداری نور نیاز است و چراغقوه قرمز، این نور را تامین میکند. تحقیقات نشاندهنده این موضوع هستند که نور قرمز کمترین آسیب را به دید شبانه میزند؛ به همین دلیل یک چراغقوه قرمز خوب، بهترین دوست منجم است. چراغی انتخاب کنید که فقط به اندازه لازم برای خواندن نقشه یا حرکت امن در شب روشنایی داشته باشد.
بهترین گزینه برای مهمانی ستاره ای، چراغی با قابلیت تنظیم شدت نور است. بعضی چراغقوههای آماده، حالت نور قرمز یا دید در شب دارند؛ البته مدلهایی که برای رسیدن به نور قرمز باید از حالتهای نور سفید عبور کنند، مناسب این کار نخواهند بود. بهجای این مدلها، چراغی انتخاب کنید که کلید جداگانه برای نور قرمز داشته باشد.
همچنین میتوانید با پوشاندن لنز چراغقوه سفید با پلاستیک قرمز ضخیم، نور آن را قرمز کنید؛ برای مثال نوارهای قرمز شفافی که در فروشگاههای لوازم خودرو برای تعمیر موقت چراغ عقب فروخته میشوند، انتخاب مناسبی هستند. در مواقع اضطراری حتی یک کیسه کاغذی قهوهای هم نور سفید را کمنورتر و متمایل به قرمز میکند. به جز روشهای گفتهشده، اپلیکیشنهایی هم برای تنظیم چراغقوه قرمز وجود دارند.
چند نکته احتیاطی
این نکته را بهخاطر داشته باشید که در طول مهمانی از چراغقوه با احتیاط استفاده کرده و هرگز نور آن را مستقیم به چشم یا داخل تلسکوپ دیگران نتابانید. در مورد نورهای سفید، خاموش کردن یا پوشاندن چراغهای داخلی خودرو هم ضروری است تا باز کردن درب خودرو، دید شبانه دیگران را خراب نکند. بهعلاوه تلاش کنید که قبل از تاریک شدن هوا به محل برسید تا نور چراغهای جلو مزاحم رصد نشود.
اگر به هر دلیلی بعد از تاریکی رسیدید، سعی کنید دورتر از محل استقرار تلسکوپها پارک کنید و اگر احتمال میدهید قبل از سپیدهدم یا پایان رسمی برنامه مجبور به رفتن شوید، باز هم جایی پارک کنید که چراغهای جلو یا عقب خودرو به منطقه رصد نتابد. البته در هر شرایطی ایمنی در اولویت است، درنتیجه اگر در شرایط اضطراری ناچار به روشن کردن نور سفید شدید یا برای رانندگی ایمن به آن نیاز داشتید، این کار را انجام دهید.
منبع نوری دیگری که گاهی در مهمانی ستاره ای فراموش میشود، صفحهنمایش دستگاههاست. لپتاپها، تبلتها و گوشیها ابزارهای مفیدی هستند، اما صفحه روشن آنها در یک لحظه دید شبانه را نابود خواهد کرد. بنابراین قبل از تاریک شدن هوا، روشنایی صفحه را تا حد ممکن کم کرده و در صورت امکان پسزمینه را مشکی و رنگ متن را قرمز تنظیم کنید. همچنین برای لپتاپ، میتوانید از یک جعبه پلاستیکی یا مقوایی مناسب استفاده کنید تا نور فقط در یک جهت منتشر شود. رنگ کردن داخل جعبه با رنگ مشکی مات هم کمککننده خواهد بود.
آمادگی برای شرایط آبوهوایی نامساعد در مهمانی ستاره ای
از دیگر نکات مهم برای شرکت در گردهمایی ستارهای میتوان به آمادگی برای شرایط نامساعد جوی اشاره کرد. همیشه آخرین پیشبینی هواشناسی را بررسی کرده و اگر طوفان شدید یا شرایط نامساعد در راه است، در برنامه خود تجدیدنظر کنید. در بعضی موارد، برگزارکنندگان ممکن است برنامه را لغو کنند، پس حتما پیگیر برنامه برگزاری باشید.
همچنین باید دمای شب را بررسی کنید؛ چراکه در بسیاری از موارد، گرمای هوای طول روز بعد از غروب خورشید به هوای سرد تبدیل میشود. برای شرکت در رصد حتما دستکش، کلاه و لباس اضافه همراه داشته باشید. همچین بهتر است از کفشهای عایقدار استفاده کنید، چراکه کفشهای معمولی کیفیت لازم برای گرم نگه داشتن پاها را ندارند.
اینن نکته را بهخاطر داشته باشید که برای گرم شدن در طول مهمانی ستاره ای، از فضای داخل خودرو با موتور روشن استفاده نکنید، چراکه دود و صدای آن باعث آزار دیگر رصدگران میشود. گرمکنهای یکبارمصرف دستی که برای کمپینگ و شکار فروخته میشوند، برای انگشتان یخزده بسیار مفید بوده و حتی میتوان از آنها برای رفع شبنم از روی اپتیک تلسکوپ استفاده کرد. در این زمینه، مدلهای شارژی برقی هم در دسترس هستند.
علاوه بر سرما، برای باران و شبنم هم آماده باشید. روکش پلاستیکی یا کیسه زباله بزرگ همراه داشته باشید تا در صورت بارش ناگهانی، بهسرعت تلسکوپ و تجهیزات خود را بپوشانید. اگر در منطقهای رصد میکنید که روی اپتیک شبنم مینشیند، گرمکن مخصوص تلسکوپ یا یخزدای شیشه خودرو با باتری کمک بزرگی برای حل این مشکل خواهد بود.
چند نکته دیگر برای شرکت در گردهمایی ستارهای
به جز شرایط آبوهوایی باید برای موارد دیگری هم آماده باشید که یکی از آنها وجود حشرات و جانوران مزاحم است. بسته به محل رصد، امکان روبهرو شدن با حشراتی مانند پشه و مگس یا عنکبوت، عقرب، مورچه و کنه وجود دارد. برای جلوگیری از آسیب این جانوران نباید نزدیک علفزارهای بلند یا میان بوتهها مستقر شوید، همچنین همراه داشتن اسپری دفع حشرات برای ایمنی بیشتر ضروری است. البته در مورد حمل اسپریهای حاوی DEET باید احتیاط کنید؛ چراکه این مدل احتمال آسیب رساندن به پلاستیک، لاستیک، رنگ، جوهر و بعضی پوششها را بههمراه دارد.
ضد آفتاب از دیگر لوازمی است که برای شرکت در گردهمایی و مهمانی ستاره ای باید همراه داشته باشید، بهخصوص اگر مهمانی بیش از یک شب زمان میبرد. همچنین باید به راحتی شخصی خود هم توجه داشته باشید و خوراکی، فلاسک نوشیدنی گرم یا سرد بدون الکل و مقداری دستمال توالت همراه ببرید.
در صورتیکه قصد اقامت بیش از یک شب در محل برگزاری را دارید، باید برای کمپینگ هم آماده باشید. البته بعضی رویدادها کابین یا خوابگاه دارند، اما این موارد استثنا هستند. حتی اگر قصد استراحت و خوابیدن در خودرو را داشته باشید، باز هم به پتو، غذا و نوشیدنی بدون الکل نیاز خواهید داشت.
توصیه میکنیم که تجهیزات خود را پیش از تاریکی کامل نصب کنید. این کار به شما فرصت میدهد جوینده را روی درختان دوردست یا تیرهای برق تنظیم کنید. همچنین فهرست اجرام رصدی را مرور کرده و اگر از تلسکوپ بازتابی استفاده میکنید، اپتیک را همخط و همراستا کنید. البته در صورت مشکل در راهاندازی تجهیزات، امکان کمک گرفتن از دیگران وجود دارد اما باید این نکته را بهخاطر داشته باشید که همه افراد حاضر در مهمانی، مشغول آماده کردن وسایل خود هستند.
توجه به حریم دیگر شرکتکنندگان
از دیگر نکات مهمی که برای احترام به دیگران باید به آن توجه داشته باشید، عدم پخش موسیقی است. تمام منجمان سلیقه موسیقی یکسانی ندارند، بنابراین بهتر است از صدای طبیعی شب لذت ببرید. همچنین اگر سیگار یا ویب استفاده میکنید هم باید مراقب جهت باد باشید تا برای دیگران مزاحمتی ایجاد نکنید.
بعد از آمادهسازی تجهیزات، فرصتی برای آشنایی با دیگران و قدم زدن بین تلسکوپها خواهید داشت. به یاد داشته باشید که منجمان آماتور حاضر در مهمانی ستاره ای معمولا خوشبرخورد هستند، اما پیش از نگاه کردن در تلسکوپ یا استفاده از تجهیزات آنها اجازه بگیرید. برای ایجاد ارتباط میتوانید از چند سوال رایج زیر استفاده کنید:
- به چه نگاه میکنی؟
- این چه نوع تلسکوپی است؟
- از چه مدل بزرگنمایی یا چشمی استفاده میکنی؟
همچنین دقت کنید که اگر فرد مشغول تصویربرداری است، نور چراغقوه خود را به سمت تجهیزات او نتابانید. اگر این توصیهها را رعایت کنید، شب رصدی شما زیر آسمان پرستاره، دلنشین و بیدردسر خواهد بود. در کنار رعایت این موارد میتوانید با مطالعه مطالبی مانند منظومه شمسی و فراتر از آن، برای آنچه در مهمانی مشاهده خواهید کرد، آمادگی بیشتری کسب کنید.
