قابلیتهای مادون قرمز حرارتی یکی از ابزارهای ماهواره ترا ناسا در زمینه تصویرگیری، بیش از ۲۵ سال بعد از ثبت اولین تصویر خود از زمین، خاموش شده و دیگر دادهای جمعآوری نخواهد کرد. این اقدام جدیدترین تلاش ناسا برای اولویتبندی تامین انرژی ابزارهای باقیمانده در Terra است. Terra که در زمان پرتاب پیشبینی میشد تنها شش سال عمر مفید داشته باشد، بیشتر از طول عمر ماموریت خود عمل کرده و هنوز فعال است.
معرفی زیرسیستمهای حرارتی در ابزارهای ماهواره ترا
رادیومتر پیشرفته نشر و بازتاب حرارتی فضابرد که با نام اختصاری ASTER هم شناخته میشود یکی از پنج ابزار علمی نصبشده روی ماهواره Terra است؛ ماهوارهای که در دسامبر ۱۹۹۹ به فضا پرتاب شد. این ابزار در قالب یک همکاری مشترک میان ناسا و وزارت اقتصاد، تجارت و صنعت ژاپن ساخته شد.
زیرسیستم مادونقرمز حرارتی (TIR) در ابزار ASTER در تاریخ ۱۶ ژانویه، به دلیل محدودیتهای توان الکتریکی فضاپیما، خاموش شد. پس از آن سامانه کنترل حرارتی این زیرسیستم نیز در ۶ فوریه از کار افتاد تا توان لازم برای ادامه فعالیت ابزارهای دیگر ترا فراهم شود. خاموش شدن سامانه کنترل حرارتی TIR به این معناست که زیرسامانه مادونقرمز حرارتی ASTER حتی در صورت بهبود شرایط هم قابل بازیابی نخواهد بود. البته بهواسطه صرفهجویی در توان با این اقدام، عملیات بخش مرئی و مادونقرمز نزدیک ابزارهای ماهواره ترا در تاریخ ۹ فوریه از سر گرفته شد.
کاربرد ابزار ASTER در ماهواره ترا
ابزار ASTER با نام لنز زوم هم شناخته میشود، چراکه برای ثبت تصاویر با وضوح بالا در ۱۴ طول موج نوری از نور مرئی تا مادونقرمز طراحی شده است. از دادههای این سیستم تا امروز برای نقشهبرداری از پوشش سطحی زمین، دمای سطح، بازتابندگی، ارتفاع، آتشفشانها و بسیاری موارد دیگر استفاده شده است.
این ابزار یک دوربین استریو هم دارد که کاربردهای زیادی برای محققان و پژوهشگران داشته است. از جمله این کاربردها میتوان به تهیه مدل دیجیتال ارتفاع از سطح زمین اشاره کرد که نقشهای از توپوگرافی زمین با تفکیک مکانی در مقیاس یک زمین بیسبال بود. همچنین با استفاده از دادههای این ابزار، یک نقشه جهانی از میزان گسیل تابش حرارتی در بخشهای مختلف زمین نیز ساخته شد.
وضعیت سایر ابزارهای مستقر در ماهواره ترا
به جز ابزار تصویربرداری، ابزار کمکی سامانه انرژی تابشی ابرها و زمین (CERES) هم در ۱۰ ژانویه ۲۰۲۵ خاموش شد و پس از آن ابزار اندازهگیری آلودگی در تروپوسفر CSA (آژانس فضایی کانادا) نیز در ۹ آوریل ۲۰۲۵ غیرفعال شد تا محدودیتهای توان فضاپیمای ترا مدیریت شود. در حال حاضر، «طیفسنج تصویربرداری با تفکیک متوسط»، «طیفسنج تصویربرداری چندزاویهای» و ابزار جلویی CERES، چند مورد از ابزارهای ماهواره ترا هستند که همچنان به جمعآوری دادههای علمی ادامه میدهند و گذر زمان در کائنات و تغییرات زمین را بررسی میکنند.
